Świadome stosowanie przypisów

tagnone

5 (2)

5 (2)

Świadome stosowanie przypisów
esej

Wstęp

Niniejszy esej ma za cel przybliżenie standardów stosowania przypisów we współczesnym, polskim piśmiennictwie akademickim. Stanowi on zatem środek wzmocnienia naukowej strony naszych prac. Na chwilę pisania tego eseju, czyli koniec maja 2020 r., nie odnotowałem pełnego wykorzystania potencjału przypisów ani w naszej Społeczności, ani w Społeczności SCP-PL. Notabene, w naszych serwisach przypisy stosowane są głównie do objaśnień, co jest zaledwie jedną z ich funkcji.

Niezwykle istotne jest to, że niniejsza praca powstała wyłącznie z myślą o funkcjonalności Wikidot, a co więcej — z myślą o społecznościach takich, jak RPC-PL czy SCP-PL. Stąd zadecydowałem, by przedstawić tu prostsze warianty różnorakich rozwiązań (przykładem niech będzie różnica w standardzie zapisu przypisu cytującego fragment czasopisma a — gazety; niektórzy się co do tej różnicy się zgadzają, a inni twierdzą, że nie ma tu potrzeby stosować odmiennych typów zapisu; w takich sytuacjach wybieram nie jakiś osobiście preferowany sposób, a ten ze znanych mi standardów zapisu, który jest prostszy). Przypisy stosowane w utworach fikcji zawsze zyskają na prostocie; w wielu publikacjach naukowych zasyp przypisów o częstokroć zawiłym układzie sprawia, że praca jest nieczytelna. Jeżeli kogoś interesować będą jednak bardziej szczegółowe niuanse dotyczące formatowania przypisów według różnych standardów akademickich (nie tylko polskich), pomocą oczywiście służy wujek Google.

Bardzo proszę o to, by osoby, które piszą pracę dyplomową, nie decydowały się na dany standard przypisu, bo wyczytały o nim z tego eseju. Jak wspomniałem, bywa, że standardów jest bardzo wiele, a promotor nie zaaprobuje tego, który postanowiłem omówić tutaj ja.

Zasada konsekwentności

Cały ten esej za fundament bierze zasadę konsekwentności, która nazywana bywa różnie, niemniej oznacza ona, najprościej, że jeśli decydujemy się na jakiś wariant rozwiązania, to stosujemy tylko ten jeden wariant w całej pracy. Wprawdzie może to się wydawać oczywiste, ale pełne znaczenie tej zasady ujawni się przy omówieniu dalszych części — zauważysz, jak często i jak mocno zasada ta będzie kształtowała swobodę decyzyjną redaktora przypisów.

W razie naruszenia zasady konsekwentności czytelnik może uznać, że faworyzujemy lub dyskredytujemy pewne źródła bądź autorów; w pracy naukowej jednak każdego traktujemy tak samo. Powściągliwość ta ma zastosowanie dalsze: nie piszemy tytułów ani stopni przed autorem; każdy z nich jest formalnie równy, a jeżeli nie jest, to za sprawą swojego dorobku, który wykracza poza to, jak inni autorowie osobę taką wskazują. Ponadto nawet jeśli krytykujemy innego autora lub chcemy przydać argumentacji jednego autora większą bądź mniejszą wagę, niezwykle ważne jest to, by zrobić to w sposób uprzejmy; praca naukowa to nie miejsce na docinki, na kąśliwe uwagi czy pomijanie drugiego imienia autora, którego nie lubimy. Praca naukowa to sposób na to, by merytorycznie uzasadnić swoje racje. Jej ocena przez środowisko akademickie składa się zatem nie tylko z ewaluacji meritum, ale także z analizy stylu i sposobu zapisu występujących w niej elementów.

Przypisy w Wikidot

Wstawianie przypisów na stronach w serwisie Wikidot jest proste. Przede wszystkim odnośnik do przypisu wstawiamy z pomocą formuły [[footnote]]Ala ma kota.[[/footnote]], gdzie tekst przypisu to „Ala ma kota”. Natomiast miejsce, w którym wszystkie przypisy się pojawią, normalnie wstawione jest automatycznie na dole strony. Jeżeli jednak chciałbyś zmienić jego lokalizację, to jeśli wstawisz go ręcznie, nadpiszesz zachowanie automatu. Aby wstawić tę lokację, wpisz po prostu [[footnoteblock]] tam, gdzie mają pojawić się wszystkie przypisy.

Jeżeli chcesz, by blok przypisów miał inny tytuł po „footnoteblock” dodaj „title="Nowy tytuł"”, np. [[footnoteblock title="Nowy tytuł"]]. Jeśli jednak nie chcesz, by jakikolwiek tytuł się tam pojawił, pozostaw samo „title=""”, np. [[footnoteblock title=""]].

W tej pracy ze względu na to, że używam przypisów na wielu zakładkach w bardzo… specyficzny sposób, nie korzystam z Wikidotowego bloku przypisów, ale normalnie w innych publikacjach na RPC-PL nie widzę innego wyjścia. Ręczne tworzenie przypisów to zwykle za dużo zdecydowanie niepotrzebnego zachodu.

Przewodnik po eseju

Jeżeli nie wiesz, gdzie zacząć, sugeruję iść po kolei. Zakładkę pierwszą masz za sobą, na drugiej przeanalizujemy problematykę przypisów, a na trzeciej (ostatniej) możesz sprawdzić swoją wiedzę z pomocą pięciu pytań kontrolnych. W każdym razie już teraz życzę ci wytrwałości w nauce. Wiedz, że omówione tutaj zagadnienia mogą być straszne, dopóki sam ich nie zastosujesz. Pisz i testuj; nie bój się napisać złego przypisu. Jeżeli masz jakieś pytania bądź uwagi, to, aby inni również mogli na nich skorzystać, zapraszam cię na podstronę dyskusyjną tej pracy.

Verte!

O ile nie zaznaczono inaczej, treść tej strony objęta jest licencją Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License